Ana Sayfa > Haber > Çağımızda Gizlilik ve Gizliliğe Önem Veren Kripto Paralar

Çağımızda Gizlilik ve Gizliliğe Önem Veren Kripto Paralar

Monero Zcash Bytecoin Dash

Kimin Gizliliğe İhtiyacı Var Ki?

Hükûmetler, Facebook ve hatta belki de komşunuz, bugünkü teknolojik gelişmelerle herkesin gizli yaşamınız etrafında dolaşıp sızması oldukça kolaydır. Ancak hepimizin kimsenin bilmesini istemeyeceğimiz özel yanlarımız olabilir. İşte gizliliğe önem veren kripto paralar bu yanı daha güçlü olan insanlar için çok önemlidir.

“Gizlilik, mizlilik – saklayacak bir şeyim yok” diye düşünüyor olabilirsiniz. Durum böyle olabilir, fakat buna rağmen finansal işlemlerinizin gizliliğini ciddiye almak birçok insan için önemlidir. Bir yabancının, kendi satın alma işlemlerini ve maaşının izini sürebilmesini ve hatta tüm net kazancınızı bilmesini istemeyecek olan milyonlarca insan vardır?

Bitcoin’in sahte gizlilik özelliğiyle dahi işlemleri ve cüzdan miktarlarını izleyebilmek oldukça kolaydır. Gizlilik paraları üzerine olan bu rehberde, gizliliğinizi emniyette tutmaya çalışan temel projelerin (neredeyse) hepsini işleyeceğiz.

Gizliliğe Önem Veren Kripto Paralar – Monero, Dash ve diğerleri

MoneroKripto para topluluğundaki çoğu insan Monero’nun temel gizlilik parası olduğunu düşünüyor. Aslında Bytecoin’in bir fork’u olan Monero işlemlerinizi ve cüzdanlarınızı gizli tutmak için gizli adresler ve Ring Confidential Transactions (RingCT) kullanır.

Monero geliştirme ekibi bilginize erişmeye çalışanların bir adım önünde olmak için sürekli Tails OS entegrasyonu gibi yeni özellikler eklemektedir. Kullanılabilirlik bazen ikinci plana düşse de proje tamamen gizlilik üzerine odaklanmıştır.

DashBu listede yalnızca gizliliğe adanmış diğer para birimlerinin bazıları kadar olmasa da, Dash önemli derecede gizlilik sağlamaktadır. Bu para birimi paralarınızı gizli olarak alıcılara göndermenizi sağlayan Gizli Gönderme özelliğine sahiptir. Gizli Gönderme sürecinde Dash’in ana nodları paralarınızı ağda gönderilen diğer paralarla çok defa karıştırır. Bu süreç gönderdiğiniz paralarınızı diğerleri arasında kaynemasını ve tanınmaz hale gelmesini etkili bir biçimde sağlar.

Dash, Bitcoin’in bir fork’udur, bu yüzden Bitcoin’in denenmiş ve doğrulanmış teknolojisinin önemli bir kısmını Dash’te de bulabilirsiniz.

Vergeİşte adı bir kere kötüye çıkmış olan Pornhub kripto parası. Verge’ün tarihi tartışmalıdır ve Blockchain savunucuları Verge’ün meşruluğu üzerine bölünmüş durumdadır. Tartışmalardan uzak duralım ve gerçeklere bakalım.

Verge işlemlerin Blockchain’le olan bağlantınızın gizli olmasını sağlaması için bir IP adresi gizleyicisi olan Tor’u kullanır. Aynı zamanda işlemlerinizi diğer bir IP adresi gizleyicisi olan I2P üzerinden gönderme seçeneğiniz de bulunmaktadır.

Verge kripto parasının ünü, Wraith Protokolü sayesinde başlamıştır. Bu protokol, işlemlerinizi halka açık veya gizli Blockchain platformları üzerinden gönderme seçeneğini sunar. Gizli blockchain üzerinden gönderdiğiniz işlemler, Moreno’ya benzer olarak gizli adresleri daha önce bahsettiğimiz Tor stratejisiyle beraber kullanır.

ZcashZcash’i Radiolab podcast’ının “Tören” (“The Ceremony”) adlı bölümünde duymuş olabilirsiniz. Bu gizli para, sıfır bilgili Az ve Öz Etkileşimsiz Bilgi Değişkenleri veya kısaca zk-SNARKS’ı uygulamaktadır. Basitçe ifade etmek gerekirse, zk-SNARKS gönderdiğiniz işlem bilgisinin, bilginin ne olduğunu açığa çıkarmaksızın doğru olduğunun matematiksel bir kanıtıdır. Tüm işlem verilerinin şifrelenmiş olduğunu garantiler. Dash gibi, gizlilik Zcash’te yalnızca bir seçenektir.

Zcash ekibi paranın gizliliğinin derecesi hakkında da şeffaf olmuştur. Oldukça gizli olsa da çoklu imza verilerini şifrelemedikleri veya IP adreslerini koruma altına almadıklarını açıkça belirtmişlerdir.

Bytecoin İlk Gizli Para Olarak Anılıyor

BytecoinBazı topluluk üyeleri 2012’de yaratılan Bytecoin’in ilk gizlilik parası olduğunu düşünmektedir. Daha önce açıklandığı üzere Monero, Bytecoin’in bir fork’udur. Bytecoin, ring imzaları ve tek kullanımlık gizli adreslerin bir karışımı olan CryptoNote protokolünü kullanmaktadır.

Her Bytecoin işlemi özgün ve tek seferlik halka açık bir anahtar kullanır. Bu durum, adreslerin yeniden görülebilmesine engel olur ve tek bir paranın bile işlem geçmişinde izlenememesini sağlar.

Bytecoin geçtiğimiz senelerde defalarca fork’lanmış olsa da temel gelişim ekibinde yeni bir canlanma meydana gelmiştir. Proje, yeniden markalandırma sürecinden geçmiş ve toplulukla daha çok iletişime geçmeye başlamıştır.

Bitcoin PrivateBitcoin Private, Bitcoin ve Zclassic’in kaynaşmış bir fork’udur (“fork-merge”). Ekip, Zclassic’in gizlilik fonksiyonunu sunarken Bitcoin’le aynı güvenlik ve marka bilincine sahip olma hedefiyle bu parayı yaratmıştır. Eğer Bitcoin veya Zclassic’iniz varsa, 1’e 1 oranında Bitcoin Private airdrop’u elde etmiş olabilirsiniz.

Zclassic, Zcash’in kurucu ödülü kaldırılmış olan bir fork’udur. Zclassic’in bir fork’u olan Bitcoin Private, Zcash’le aynı gizlilik özelliklerine sahiptir.

Hshare/HcashBu kendi başına bir gizlilik parası değildir fakat blockchain’ler ve engelsiz kripto paralar arasında olduğu kadar blockchain’ler arasında da varlık transferini sağlamayı hedeflemektedir. Bu sistem gizliliğe önem veren kripto paralarını içerir, bu yüzden gizliliğin ağda daha önce kurulmuş olması gerekmektedir.

Hshare/Hcash platformunun iki cüzdan türü bulunmaktadır: siyah ve beyaz. Beyaz cüzdanlar halka açıkken siyah cüzdanlar gizlilikle korunmaktadır. Bunu başarmak için Hshare Zcash’in ünlü yaptığı zk-SNARKS stratejisini kullanmaktadır.

PIVXDash’in bir fork’u olan PIVX (Özel Anlık Doğrulanmış İşlem), günlük kullanıma odaklanmış bir hisse kanıtı (proof-of-stake) parasıdır. Cüzdanlarla ilişkili adresleri gizlemek ve işlemleri gizli yapmak için Zerocoin protokolünü kullanır. Zcash veya selefi olan Dash’in aksine, PIVX blockchain analizine tamamen dirençlidir, yani gönderici ve alıcılar gizliliğini korurlar.

PIVX’inizi gizlilikle göndermek için öncelikle zPIV parasına dönüştürülmeleri gerekmektedir. Daha sonra zPIV paraları gönderilir ve alıcı kişi normal PIVX paralarını alır. Zerocoin protokolü bu yolu izleyerek işlemin blockchain’de doğrulanabilir olmasını sağlarken göndericinin de alıcının da gizliliğini korur.

Tamamen Gizli Kripto Paralar da Var

ZcoinDaha az bilinen bir para birimi olan Zcoin de işlemlerinizi gizli tutmak için Zerocoin protokolünü kullanır. Sıradan bir Zcoin işleminde harcanabilir Zerocoin üretmek için bir miktar Zcoin’i yakarsınız (veya yok edersiniz). Bu süreçte 0,01 Zcoin’lik bir işlem ücreti bulunmaktadır.

Zerocoinler henüz basıldığı için harcandıkları zaman işlem geçmişleri bulunmaz. Sıfır bilgi kanıtları aracılığıyla, sizin parayı basan kişi olduğunuzu gösterecek bir bağlantı bulunmaz. Zerocoin alan kişi olarak, yalnızca siz paranın cüzdanınıza gönderildiğini bilirsiniz, kimin gönderdiğini bilmezsiniz.

ZenCashZenCash bir gizli kripto para biriminden daha fazlasıdır. Aynı zamanda bir içerik platformu, mesajlaşma ve merkezsiz özerk kuruluş (DAO) da içerir. Kod serisini devam ettiren ZenCash, şu ana kadar öğrendiğiniz gibi bir Zcash fork’u olan Zclassic’in fork’udur.

Önceki paralar gibi, işlemlerinizde “z” adresleri (gizli) ve “t” adresleriyle (takma isimli) aracılığıyla gizlilik sağlama seçeneğiniz bulunmaktadır.

ZenCash ekibi yakında merkezsiz bir borsa, bankacılık hizmetleri, eşler arası sigorta ve Hizmet Şeklinde Yönetim (GaaS) uygulamayı planlıyor. Bu özelliklerin hepsi projenin geri kalanıyla aynı gizlilik anlayışına sahip olacak.

Nav CoinBu listedeki birçok diğer para gibi Nav Coin de işlemler için gizlilik seçeneği sunmaktadır.

Gizli NAV işlemleri NavTech alt zincirinde (subchain) yer almaktadır. İşlemi doğrudan alıcıya aktarmak yerine şifreler ve alt zincire gönderirsiniz. Ardından paralarınız birçok sunucu ve şifreleme katmanlarının dahil olduğu bir havuza girer. NavTech havuzdan alıcıya farklı bir para serisi gönderir.

Bunların Dışında Gizlilik Prensibiyle Çalışan Kripto Paralar da Var

Bu makale yalnızca piyasa değeri ilk 100’de veya yakınında olan gizliliğe odaklanmış kripto paraları içermektedir. Gizliliği önemseyen daha birçok küçük proje var. Hush, Sumokoin (Monero’nun fork’udur) ve Aeon (bir başka Monero fork’u) bunların bazı örnekleridir.

Ek olarak bazı projeler gizliliği platform düzeyine genişletmektedir. Wanchain chain’ler arası gizli akıllı anlaşmalar yaratırken Enigma gizli merkezsiz uygulamalara (dApp’lara) olanak tanımaktadır.

Bireysel gizlilik üzerinde gittikçe artan ihlallerle birlikte bu listeler büyümeye devam edecek gibi görünüyor.

coincentral

Batıkan Kartal
Coinmoz; bitcoin, ethereum, kripto para, blockchain, madencilik ve benzeri her konuda bilgiye, haberlere ulaşabileceğiniz bağımsız bir platformdur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir